Wat is een levenswiel?
Een levenswiel is een cirkel die verdeeld is in acht gelijke segmenten. Elk segment staat voor een gebied van je leven. Je geeft per gebied aan hoe tevreden je erover bent, en samen vormen die beoordelingen een vorm — soms rond, vaker niet.
Die vorm is het hele punt. Een lijstje met acht getallen zegt weinig. Dezelfde acht getallen als wiel laten meteen zien waar je leven vol zit en waar het dun is.
Waar het vandaan komt
Het levenswiel wordt meestal toegeschreven aan Paul J. Meyer, die het in de jaren zestig gebruikte in zijn werk rond persoonlijke ontwikkeling. Sindsdien is het een vast instrument geworden in coaching en loopbaanbegeleiding, juist omdat het zo weinig uitleg nodig heeft. Je ziet in één blik wat er aan de hand is.
In het Engels heet het wheel of life. Je komt het ook tegen als levenscirkel of balanswiel.
Hoe je het leest
Elk segment groeit vanuit het midden naar buiten. Hoe tevredener je bent over een gebied, hoe verder het segment doorloopt. Een gebied waar je een 3 geeft blijft dicht bij het midden; een 9 loopt bijna tot de rand.
Er zijn twee dingen die je eruit haalt:
- De hoogte. Waar zit je tevredenheid, per gebied.
- De vorm. Of het wiel enigszins rond is, of dat er diepe inkepingen in zitten.
Een klein maar rond wiel rijdt soepeler dan een groot wiel met een hap eruit. Dat beeld is bewust: het gaat niet om zo hoog mogelijke waarderingen, maar om zien of er iets structureel scheef zit.
Wat een levenswiel niet is
Het is geen test, geen diagnose en geen meetinstrument. Er is geen goede uitslag en geen normgroep waar je jezelf mee vergelijkt. Je beoordeelt je eigen leven, met je eigen maatstaf, op één moment.
Twee mensen die allebei een 6 geven aan hun werk bedoelen waarschijnlijk iets heel anders. Dat is geen zwakte van het instrument — het is wat het instrument doet.
De acht levensgebieden
Er bestaat geen officiële set. Deze acht zijn gangbaar en dekken samen het meeste af:
| Levensgebied | Waar het over gaat |
|---|---|
| Relaties | Partner, familie, vrienden, de mensen om je heen |
| Woonomgeving | Je huis, je buurt, de plek waar je thuiskomt |
| Financiën | Je inkomen, je uitgaven, de rust of onrust daarover |
| Gezondheid | Lichamelijk en mentaal, slaap, energie, beweging |
| Ontspanning | Vrije tijd, hobby's, rust, dingen die niet moeten |
| Werk en carrière | Wat je doet, of het bij je past, waar het heen gaat |
| Persoonlijke groei | Leren, ontwikkelen, het gevoel dat je ergens beweegt |
| Zingeving | Waar je het allemaal voor doet |
Passen deze acht niet bij jou, dan pas je ze aan. Iemand zonder betaald werk heeft misschien meer aan een gebied als mantelzorg of studie. Het wiel is van jou.
Wanneer het nuttig is
Een levenswiel werkt het best op een moment waarop je toch al even stilstaat:
- Bij een overgang — ander werk, verhuizing, een relatie die begint of eindigt
- Als je merkt dat je onrustig bent maar niet goed kunt benoemen waarom
- Aan het begin van een coachingstraject, om te bepalen waar je het over gaat hebben
- Een paar keer per jaar, gewoon om te kijken wat er verschoven is
Die laatste is de interessantste. Eén levenswiel is een momentopname. Twee levenswielen, een paar maanden uit elkaar, laten een richting zien — en dat zegt meer dan welk los getal ook.
Je eigen levenswiel invullen duurt ongeveer vijf minuten.
Begin met je levenswiel